{"id":2229,"date":"2021-12-08T21:44:22","date_gmt":"2021-12-08T20:44:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/?p=2229"},"modified":"2021-12-08T21:44:23","modified_gmt":"2021-12-08T20:44:23","slug":"isom-2017-rewolucja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/2021\/12\/08\/isom-2017-rewolucja\/","title":{"rendered":"ISOM 2017: REWOLUCJA?"},"content":{"rendered":"\n

4 kwietnia 2017 roku oficjalnie ujrza\u0142a \u015bwiat\u0142o dzienne nowa specyfikacja ISOM 2017, kt\u00f3ra b\u0119dzie obowi\u0105zywa\u0107 od 1 stycznia 2018 roku. Poprzednia jej wersja pochodzi\u0142a z roku 2000 i po kilkunastu latach obowi\u0105zywania wymaga\u0142a pewnych zmian, kt\u00f3re mia\u0142y j\u0105 dostosowa\u0107 do aktualnych technologii wykonywania i druku map do biegu na orientacj\u0119. Jakie zmiany nast\u0105pi\u0142y i czy s\u0105 one rewolucyjne? Zapraszam do lektury.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

CZYM JEST ISOM?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ISOM, czyli International Specification for Orienteering Maps, to zestaw mi\u0119dzynarodowych norm, kt\u00f3re definiuj\u0105 symbole wykorzystywane na mapach do biegu na orientacj\u0119 w skalach 1:10000 i 1:15000. Dla map w skalach 1:4000 i 1:5000 (mapy sprinterskie) stosowany jest odr\u0119bny zestaw symboli (ISSOM 2007), kt\u00f3ry nie zosta\u0142 zmieniony. Opr\u00f3cz zestawu symboli wraz z ich opisem ISOM okre\u015bla r\u00f3wnie\u017c najwa\u017cniejsze zasady wykonywania map we wspomnianych wcze\u015bniej skalach. Jednym s\u0142owem: jest to kompendium wiedzy dotycz\u0105cej wykonywania map do BnO \u2013 biblia ka\u017cdego kartografa, ale i wa\u017cny dokument dla wszystkich zawodnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

UNIFIKACJA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jednym z podstawowych cel\u00f3w wydania nowej specyfikacji mia\u0142o by\u0107 ujednolicenie wszystkich symboli bez wzgl\u0119du na stosowan\u0105 skal\u0119 mapy (1:10000 lub 1:15000). Zgodnie z nowym ISOM wszystkie symbole na mapach w skali 1:10000 s\u0105 bezpo\u015brednim powi\u0119kszeniem symboli zdefiniowanych dla mapy 1:15000. Konsekwencj\u0105 tej zmiany jest modyfikacja symboli, kt\u00f3re dotychczas nie spe\u0142nia\u0142y tych wymog\u00f3w, czyli symboli tras oraz symbolu linii p\u00f3\u0142nocy magnetycznej. Dotychczas wielko\u015b\u0107 symboli tras (tr\u00f3jk\u0105t startu, okr\u0105g punktu kontrolnego, meta czy numeracja punkt\u00f3w) by\u0142a jednakowa dla obydwu skal. Wed\u0142ug nowego ISOM symbole te na mapach w skali 1:10000 b\u0119d\u0105 powi\u0119kszone o 150% w stosunku do map w skali 1:15000. Podobnie ma si\u0119 sprawa z liniami p\u00f3\u0142nocy magnetycznej: dotychczas na mapach w skali 1:15000 odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy nimi odpowiada\u0142y 500 m w terenie, a na mapach w skali 1:10000 \u2013 250 m w terenie. Nowy standard okre\u015bla jednakowe oddalenie od siebie linii p\u00f3\u0142nocy na mapach w obydwu skalach i b\u0119dzie to 300 m w terenie (20 mm na mapie w skali 1:15000 i 30 mm na mapie w skali 1:10000).<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

GENERALIZACJA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Drugi bardzo wa\u017cny aspekt, kt\u00f3remu po\u015bwi\u0119cono du\u017co miejsca w nowej specyfikacji, to generalizacja. By\u0107 mo\u017ce jest to co\u015b, co wydaje si\u0119 najmniej istotne z punktu widzenia zawodnika; w praktyce jednak znaczenie nowych regulacji w tym zakresie jest nie do przecenienia, poniewa\u017c w\u0142a\u015bciwa generalizacja mapy bezpo\u015brednio wp\u0142ywa na jej czytelno\u015b\u0107. Tw\u00f3rcy nowego ISOM postanowili wyra\u017anie okre\u015bli\u0107 wytyczne i ograniczenia w stosowaniu wszystkich symboli na mapach, aby zmusi\u0107 kartograf\u00f3w do nieco wi\u0119kszej generalizacji oraz zadba\u0107 o wi\u0119ksz\u0105 czytelno\u015b\u0107 map. Dla ka\u017cdego symbolu zosta\u0142y okre\u015blone m.in.:<\/p>\n\n\n\n

– minimalne odst\u0119py, kt\u00f3re nale\u017cy zachowa\u0107 pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi symbolami na mapie (np. minimalna odleg\u0142o\u015b\u0107 pomi\u0119dzy \u015brodkami symboli \u201ekamie\u0144\u201d na mapie powinna wynosi\u0107 2 mm),<\/p>\n\n\n\n

– minimalne d\u0142ugo\u015bci obiekt\u00f3w liniowych (np. minimalna d\u0142ugo\u015b\u0107 symbolu \u201esuchy r\u00f3w\u201d na mapie to 1,15 mm, czyli trzy \u201ekropki\u201d),<\/p>\n\n\n\n

– minimalne wymiary obiekt\u00f3w powierzchniowych, ale r\u00f3wnie\u017c ich minimalna szeroko\u015b\u0107 czy d\u0142ugo\u015b\u0107 (np. minimalny wymiar symbolu \u201eteren podmok\u0142y\u201d, to 2 x 0.7 mm na mapie).<\/p>\n\n\n\n

Powy\u017csze wytyczne w uproszczonej formie istnia\u0142y ju\u017c w standardzie ISOM 2000, natomiast zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce nie by\u0142y stosowane, co prowadzi\u0142o do powstawania map zbyt szczeg\u00f3\u0142owych lub nieczytelnych. Nale\u017cy mie\u0107 jednak nadziej\u0119, \u017ce podkre\u015blenie wagi tego problemu w nowej specyfikacji pozwoli go w znacznym stopniu rozwi\u0105za\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Por\u00f3wnanie zmian symboli ISOM 2000 vs ISOM 2017 (cz. I)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

ZMIANY SYMBOLI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tym, co najbardziej wszystkich interesuje, s\u0105 zmiany w stosowanej na mapach symbolice. ISOM 2017 likwiduje dwa symbole (\u201egr\u00f3b\u201d, \u201estrzelnica\u201d), wprowadza kilka nowych (m.in. \u201ewielki g\u0142az\u201d, \u201er\u00f3w skalny\u201d), a tak\u017ce modyfikuje niekt\u00f3re z obecnie funkcjonuj\u0105cych. W\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych zmian nale\u017ca\u0142oby wymieni\u0107 te, kt\u00f3re ujednolicaj\u0105 ISOM i ISSOM (specyfikacj\u0119 do map sprinterskich), czyli:<\/p>\n\n\n\n

– nowy symbol \u201eteren utwardzony\u201d,
– nowy symbol \u201ewiata\u201d,
– zmiana \u201esymbolu linia kolejowa\u201d,
– dodatkowy wz\u00f3r symbolu \u201ebudynek\u201d,
– dodanie czwartego stopnia przebie\u017cno\u015bci lasu (najbardziej ograniczona przebie\u017cno\u015b\u0107 \u2013 poni\u017cej 10% normalnej pr\u0119dko\u015bci biegu) w dw\u00f3ch wzorach kolorystycznych.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawym rozwi\u0105zaniem jest r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastoso\u0002wania dw\u00f3ch wzor\u00f3w symbolu \u201ewyra\u017ana granica kultur\u201d. Dotychczas jedynym dopuszczalnym wzorem by\u0142y \u201eczarne kropki\u201d, natomiast obecnie mo\u017cliwe b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c u\u017cycie symbolu w postaci przerywanej linii w kolorze zielonym, co mo\u017ce mie\u0107 zastosowanie szczeg\u00f3lnie w terenach kamienistych, gdzie na mapie przewa\u017ca kolor czarny. Inna wa\u017cna zmiana dotyczy symbolu \u201eprzecinka\u201d. Dotychczas przebie\u017cno\u015b\u0107 dr\u00f3g, \u015bcie\u017cek i przecinek okre\u015blana by\u0142a przez niekt\u00f3rych kartograf\u00f3w opcjonalnie, przy u\u017cyciu standardowych symboli przebie\u017cno\u015bci lasu (np. kolor \u017c\u00f3\u0142ty w tle \u015bcie\u017cki). Obecnie staje si\u0119 to wymogiem dla symbolu \u201eprzecinka”.<\/p>\n\n\n\n

CO WI\u0118CEJ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na koniec warto wspomnie\u0107 o kilku mniej istotnych zmianach, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142y uwzgl\u0119dnione w nowym ISOM:<\/p>\n\n\n\n

– przenumerowanie wszystkich symboli,<\/p>\n\n\n\n

– modyfikacja symboli specjalnych, aby by\u0142y lepiej rozr\u00f3\u017cnialne dla os\u00f3b z daltonizmem (dotychczas wszystkie symbole specjalne mia\u0142y kszta\u0142t \u201eX\u201d i by\u0142y w kolorach: br\u0105zowym, niebieskim, zielonym i czarnym; obecnie zachowana jest kolorystyka, jednak symbole maj\u0105 r\u00f3\u017cne kszta\u0142ty, aby trudniej by\u0142o je pomyli\u0107),<\/p>\n\n\n\n

– adaptacja kolorystyki ISOM do zmian w technologii druku.<\/p>\n\n\n\n

Czy mamy zatem do czynienia z rewolucj\u0105? W mojej ocenie \u2013 definitywnie nie, niemniej wprowadzone zmiany mo\u017cna z pewno\u015bci\u0105 zaliczy\u0107 do kategorii potrzebnych, kt\u00f3re dostosowuj\u0105 przestarza\u0142y ISOM 2000 do dzisiejszych reali\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Por\u00f3wnanie zmian ISOM 2000 vs ISOM 2017 (cz. II)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

autor: Jacek Morawski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

opracowanie: Wojciech Bajak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

fot. g\u0142\u00f3wna: Agata Majasow \/ zdjeciawbiegu.pl<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142 pochodzi z numeru 3. Magazynu<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

4 kwietnia 2017 roku oficjalnie ujrza\u0142a \u015bwiat\u0142o dzienne nowa specyfikacja ISOM 2017, kt\u00f3ra b\u0119dzie obowi\u0105zywa\u0107 od 1 stycznia 2018 roku. Poprzednia jej wersja pochodzi\u0142a z roku 2000 i po kilkunastu latach obowi\u0105zywania wymaga\u0142a pewnych zmian, kt\u00f3re mia\u0142y j\u0105 dostosowa\u0107 do aktualnych technologii wykonywania i druku map do biegu na orientacj\u0119. Jakie zmiany nast\u0105pi\u0142y i czy […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2233,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[100],"tags":[105,143,138,111],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2229"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2229"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2229\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2234,"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2229\/revisions\/2234"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2233"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}