Bieg sprinterski to najkr\u00f3tsza, a zarazem bardzo specyficzna konkurencja biegu na orientacj\u0119. Zawody odbywaj\u0105 si\u0119 przewa\u017cnie w centrach miast, co wp\u0142ywa na ich ogromn\u0105 widowiskowo\u015b\u0107. Dla startuj\u0105cych jest to jednak bardzo du\u017ce wyzwanie. Nie do\u015b\u0107, \u017ce musz\u0105 oni podejmowa\u0107 decyzje w ci\u0105gu u\u0142amk\u00f3w sekundy, to jeszcze wszystko dzieje si\u0119 w zgie\u0142ku miejskiej d\u017cungli. A przecie\u017c w\u0142a\u015bnie o te decyzje chodzi. Trasa biegu sprinterskiego z definicji ma nie zawiera\u0107 trudnych do znalezienia punkt\u00f3w kontrolnych \u2013 to wyb\u00f3r drogi pomi\u0119dzy dwoma kolejnymi punktami ma stanowi\u0107 tu najwi\u0119ksze wyzwanie. Jak zatem okie\u0142zna\u0107 sprinterskie warianty?<\/p>\n\n\n\n
Newralgiczny pierwszy punkt Taktyka, czyli ka\u017cdy jest wyj\u0105tkowy Decyzje nieistotne Im wi\u0119cej zakr\u0119t\u00f3w, tym gorzej Trzeci wymiar Analizuj zza biurka Sprint to dystans zgo\u0142a odmienny od wszystkich innych konkurencji w biegu na orientacj\u0119. Jest wyj\u0105tkowy r\u00f3wnie\u017c z tego wzgl\u0119du, \u017ce przed konkretnym startem jeste\u015bmy w stanie wykona\u0107 stosunkowo najwi\u0119ksze przygotowanie teoretyczne, dlatego nie tra\u0107 ani chwili: analizuj, analizuj i jeszcze raz analizuj, by nie traci\u0107 cennych sekund w trakcie biegu.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n
<\/strong>Map\u0119 z tras\u0105 dostajemy dopiero w momencie startu. To w\u0142a\u015bnie dlatego pierwszy punkt r\u00f3\u017cni si\u0119 od wszystkich pozosta\u0142ych. Naprawd\u0119 warto da\u0107 sobie czas, by dobrze wej\u015b\u0107 w bieg. Szukaj\u0105c trasy na pierwszy punkt, warto cz\u0119sto wybra\u0107 wariant prostszy w realizacji, kt\u00f3ry mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 minimalnie wolniejszy. Co nam ta prostota daje? Ot\u00f3\u017c w ten spos\u00f3b zyskujemy czas na przeanalizowanie w trakcie biegu kolejnej cz\u0119\u015bci trasy. A w sprintach w\u0142a\u015bnie o to chodzi: aby nieustannie by\u0107 o krok do przodu. Zawsze gdy nasz plan zr\u00f3wna si\u0119 z faktycznym umiejscowieniem w terenie, skazujemy si\u0119 albo na strat\u0119 czasu, stoj\u0105c i wybieraj\u0105c nast\u0119pny wariant, albo na pochopn\u0105 decyzj\u0119, kt\u00f3ra tylko w niewielkim procencie przypadk\u00f3w oka\u017ce si\u0119 trafna.<\/p>\n\n\n\n
<\/strong>Jak na ka\u017cdym innym dystansie, r\u00f3wnie\u017c w biegu sprinterskim musimy mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 swoich s\u0142abych i mocnych stron. Istniej\u0105 zawodnicy, kt\u00f3rzy na d\u0142ugich, prostych przelotach s\u0105 w stanie osi\u0105ga\u0107 pr\u0119dko\u015bci poni\u017cej 3 minut na kilometr. Dla nich bardzo cz\u0119sto najlepsze oka\u017c\u0105 si\u0119 warianty obiegowe. Z drugiej strony jest wielu biegaczy, kt\u00f3rzy \u015bwietnie odnajduj\u0105 si\u0119 w kluczeniu pomi\u0119dzy w\u0105skimi uliczkami; s\u0105 oni bardzo zwrotni i dynamiczni. W\u00f3wczas warto decydowa\u0107 si\u0119 na mo\u017cliwie jak najkr\u00f3tsze warianty, by optymalnie wykorzysta\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci. Jakakolwiek by by\u0142a Twoja taktyka, absolutn\u0105 podstaw\u0105 jest\u2026 to, \u017ceby j\u0105 mie\u0107.<\/p>\n\n\n\n
<\/strong>Nierzadko budowniczy tras \u2013 zw\u0142aszcza w mniej skomplikowanych terenach \u2013 opiera swoj\u0105 tras\u0119 na takich przebiegach, na kt\u00f3rych wyb\u00f3r wariantu sprowadza si\u0119 do decyzji: prawo\/lewo. Ma to zazwyczaj miejsce w przypadku regularnych blokowisk b\u0105d\u017a przy prostok\u0105tnym rozk\u0142adzie ulic. W takich sytuacjach postawienie punktu docelowego zanadto po lewej lub po prawej stronie sprawia, \u017ce decyzja staje si\u0119 oczywista ju\u017c w momencie rzucenia okiem na dany przebieg. Jaki zabieg stosuje zatem budowniczy trasy? Stawia punkt w miejscu \u201e\u015brodkowym\u201d, czyli takim, przy kt\u00f3rym oba warianty wydaj\u0105 si\u0119 (i w gruncie rzeczy s\u0105) identyczne. A skoro s\u0105 identyczne, to dlaczego mamy traci\u0107 czas na g\u0142owienie si\u0119 nad wyborem? Nauczmy si\u0119 rozpoznawa\u0107 takie przypadki i w\u00f3wczas decydujmy po prostu szybko. System bezdotykowy, czyli pot\u0119ga nabiegu i odbiegu. Jest jeden szczeg\u00f3lny przypadek, gdy opisane w powy\u017cszym akapicie, z pozoru identyczne warianty mog\u0105 istotnie okaza\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cne. Mowa tu oczywi\u015bcie o og\u00f3lnym rozrachunku danej cz\u0119\u015bci trasy, tj. przy wzi\u0119ciu pod uwag\u0119 zar\u00f3wno poprzedniego, jak i nast\u0119pnego przebiegu. Przyjmijmy, \u017ce podczas zawod\u00f3w u\u017cywany jest coraz bardziej popularny bezdotykowy system potwierdzania punkt\u00f3w kontrolnych. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce na punkt 5. nabiegamy od strony wschodniej, a od punktu 6., po\u0142o\u017conego na p\u00f3\u0142noc od 5., r\u00f3wnie\u017c warto odbiec w kierunku wschodnim. Dodajmy do tego fakt, \u017ce lewy i prawy wariant na punkt 6. s\u0105 identyczne b\u0105d\u017a bardzo zbli\u017cone. Na kt\u00f3r\u0105 opcj\u0119 zdecydowa\u0107 si\u0119 w opisanej sytuacji? Oczywi\u015bcie lew\u0105, czyli odbiec z punktu 5. w kierunku zachodnim, dzi\u0119ki czemu na kolejny punkt b\u0119dziemy mogli nabiec ze strony zachodniej i kontynuowa\u0107 bieg w kierunku wschodnim. Co nam to daje? Mo\u017cemy dwukrotnie kontynuowa\u0107 bieg bez zatrzymania. Przy wyborze wariantu prawego musieliby\u015bmy natomiast dwa razy wykona\u0107 nawr\u00f3t o 180 stopni. Szacuje si\u0119, \u017ce taki manewr zabiera nam 1-2 sekundy w por\u00f3wnaniu do odbiegu na wprost.<\/p>\n\n\n\n
<\/strong>Tytu\u0142 tego akapitu, rzecz jasna, nie zawsze jest zgodny z prawd\u0105. Zgodno\u015b\u0107 t\u0119 z pewno\u015bci\u0105 jednak zachowuje w sytuacji, gdy wszystkie warianty prowadz\u0105ce do konkretnego punktu s\u0105 podobnej d\u0142ugo\u015bci. Podczas biegu mo\u017cemy tego nie odczuwa\u0107, jednak musimy zda\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce ka\u017cdy zakr\u0119t znacz\u0105co nas spowalnia. Im ostrzejszy, tym wi\u0119ksza utrata pr\u0119dko\u015bci. Co wi\u0119cej, nasze cia\u0142o r\u00f3wnie\u017c nie najlepiej znosi cz\u0119ste zmiany kierunku, co mo\u017ce negatywnie odbi\u0107 si\u0119 na dyspozycji fizycznej w ko\u0144cowej cz\u0119\u015bci trasy.<\/p>\n\n\n\n
<\/strong>Dotychczas ka\u017cd\u0105 sytuacj\u0119 analizowali\u015bmy na przyk\u0142adzie z p\u0142aszczyzny. Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce o sprintach wiemy ju\u017c w tej chwili wszystko, jest jednak s\u0142owo, kt\u00f3re mo\u017ce przewr\u00f3ci\u0107 ca\u0142\u0105 nasz\u0105 teori\u0119 do g\u00f3ry nogami: przewy\u017cszenie. Nie spos\u00f3b rozpisa\u0107 wszystkich przypadk\u00f3w odpowiednich zachowa\u0144 przy wariantach, kt\u00f3re sw\u0105 trudno\u015b\u0107 zawdzi\u0119czaj\u0105 rozmieszczeniu poziomic. W tym momencie warto jednak wspomnie\u0107 o schodach. Wbieganie i zbieganie po nich jest cz\u0119sto prawdziw\u0105 mord\u0119g\u0105 dla zawodnik\u00f3w. Nie do\u015b\u0107, \u017ce znacz\u0105co zakwasza nasze mi\u0119\u015bnie, to jeszcze pokonywanie schod\u00f3w jest naprawd\u0119 wolne w realizacji. Je\u015bli tylko jest taka mo\u017cliwo\u015b\u0107, wielu startuj\u0105cych decyduje si\u0119 na wbieg b\u0105d\u017a zbieg po trawiastej skarpie zamiast skaka\u0107 po nieregularnych schodkach. Nie zawsze taka ewentualno\u015b\u0107 istnieje, pozostaje nam zatem by\u0107 elastycznymi i umiej\u0119tnie dostosowywa\u0107 si\u0119 do konkretnej sytuacji.<\/p>\n\n\n\n
<\/strong>Dost\u0119pna w internecie baza map z trening\u00f3w i zawod\u00f3w sprinterskich jest olbrzymia. Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce przy dobrze zbudowanej trasie sprinterskiej nie zawsze najlepszy okazuje si\u0119 wariant najkr\u00f3tszy. Z drugiej strony nie mo\u017cna zapomnie\u0107, \u017ce jest to pierwszy i podstawowy czynnik wp\u0142ywaj\u0105cy na korzystno\u015b\u0107 b\u0105d\u017a niekorzystno\u015b\u0107 danego wyboru. Im wi\u0119cej czasu sp\u0119dzimy na analizowaniu i mierzeniu poszczeg\u00f3lnych wariant\u00f3w \u201ena sucho\u201d, tym pro\u015bciej b\u0119dzie nam oceni\u0107 cho\u0107 ten jeden czynnik ju\u017c w trakcie samego biegu, a pami\u0119tajmy, \u017ce sprint to gra polegaj\u0105ca w\u0142a\u015bnie na jak najszybszym podejmowaniu decyzji.<\/p>\n\n\n\n