S\u0142ysz\u0105c po raz pierwszy o biegu na orientacj\u0119, wiele os\u00f3b mo\u017ce pomy\u015ble\u0107, \u017ce jest to zbyt skomplikowany dla nich sport i zniech\u0119ci\u0107 si\u0119, nawet go nie spr\u00f3bowawszy. Dlatego tak wa\u017cne jest, aby pokaza\u0107, \u017ce nauka podstaw nie jest wcale tak straszna, jak mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. Pierwsze treningi NIE musz\u0105 wymaga\u0107 od nauczyciela\/instruktorki posiadania profesjonalnego sprz\u0119tu, wielu godzin sp\u0119dzonych przed komputerem na tworzeniu trasy i dwa razy tyle w lesie na stawianiu punkt\u00f3w, co cz\u0119sto mo\u017ce by\u0107 dla niego\/niej problematyczne. W naszym \u015brodowisku biegaczy na orientacj\u0119 s\u0105 te\u017c pocz\u0105tkuj\u0105cy entuzja\u015bci, kt\u00f3rzy chc\u0105 dzieli\u0107 si\u0119 z innymi t\u0105 wspania\u0142\u0105 dyscyplin\u0105 \u2013 nawet je\u017celi sami dopiero co spr\u00f3bowali, czym to smakuje. Bo przecie\u017c nikt nie rodzi si\u0119 od razu profesjonalist\u0105, prawda?<\/p>\n\n\n\n
Wbrew pozorom, zg\u0142\u0119bianie tajemnic biegu na orientacj\u0119 nie zaczyna si\u0119 w lesie. Jako pocz\u0105tkuj\u0105cy powinni\u015bmy mie\u0107 odpowiednie przygotowanie techniczne i zapozna\u0107 si\u0119 z dyscyplin\u0105 \u201ena sucho\u201d, nim we\u017amiemy map\u0119 do r\u0119ki i pobiegniemy w teren. Najwa\u017cniejsz\u0105 rzecz\u0105 jest teoria, czyli poznanie g\u0142\u00f3wnych znak\u00f3w: najpierw tych na mapie, a p\u00f3\u017aniej piktogram\u00f3w na opisach. Dzi\u0119ki temu b\u0119dziemy w stanie odnale\u017a\u0107 si\u0119 w terenie. Maj\u0105c takie podstawy, mo\u017cemy wej\u015b\u0107 do lasu odrobin\u0119 spokojniejsi. Jednak zdobycie tej wiedzy nie gwarantuje nam od razu sukcesu; najwi\u0119ksz\u0105 prac\u0119 wykonujemy ju\u017c w terenie, gdzie mamy mo\u017cliwo\u015b\u0107 dok\u0142adnego zobrazowania sobie tego, co widzimy na mapie.<\/p>\n\n\n\n
Przygotowanie treningu dla pocz\u0105tkuj\u0105cych nie jest zadaniem wybitnie skomplikowanym. Nie potrzebujemy do tego profesjonalnego sprz\u0119tu, czasami wystarcz\u0105 po prostu kartka i d\u0142ugopis. Pomys\u0142\u00f3w tyle, ilu instruktor\u00f3w. Albo ile dzieci, bo przecie\u017c to one s\u0105 najbardziej kreatywne. Przy planowaniu pierwszych trening\u00f3w do\u015bwiadczeni trenerzy wr\u0119cz odradzaj\u0105 u\u017cywanie systemu Sport Ident, a czasami nawet mapy. Tu chodzi o zabaw\u0119. Pocz\u0105tkuj\u0105cy instruktorzy czy nauczycielki sami mog\u0105 przecie\u017c stworzy\u0107 map\u0119. I to nie tak powa\u017cn\u0105, jak na mistrzostwach \u015bwiata, ale najprostsz\u0105: najzwyklejszy plan szko\u0142y, korytarza czy klasy. Niech dzieci ucz\u0105 si\u0119 rozpoznawa\u0107 elementy na mapie, wyczuwa\u0107 odleg\u0142o\u015b\u0107 czy trzyma\u0107 kierunek bez tzw. \u201ekr\u0119cenia\u201d. Od tego zaczynamy \u2013 od kompletnych podstaw, kt\u00f3re pozwol\u0105 nam oswoi\u0107 si\u0119 z map\u0105. P\u00f3\u017aniej idziemy o krok dalej: mo\u017ce to dzieci same narysuj\u0105 plan swojego pokoju albo ogr\u00f3dka? Takie zadanie pozwoli im zobrazowa\u0107 to, co tak dobrze znaj\u0105 i popatrze\u0107 na bliskie im miejsca okiem orientalisty. Na tak stworzonym planie mo\u017cemy zacz\u0105\u0107 ju\u017c kre\u015bli\u0107 pierwsze trasy, oznaczaj\u0105c punkty kontrolne \u2013 np. kolorowymi obrazkami, kt\u00f3re nale\u017cy zapami\u0119ta\u0107 lub po prostu za pomoc\u0105 kredek (ka\u017cdy kolor ma oznacza\u0107 inny punkt kontrolny). Po opanowaniu podstawowego planu instruktorka\/nauczyciel mo\u017ce ju\u017c wr\u0119czy\u0107 swoim podopiecznym ich pierwsz\u0105 prawdziw\u0105 map\u0119 do biegu na orientacj\u0119 (oczywi\u015bcie po wcze\u015bniejszym przyswojeniu wiedzy teoretycznej na temat znak\u00f3w). Niech to b\u0119dzie mapa tego, po czym ju\u017c wcze\u015bniej biegali\u015bcie z prostym planem \u2013 dzi\u0119ki temu \u0142atwiej b\u0119dzie dostrzec r\u00f3\u017cnice. P\u00f3\u017aniej czas wyj\u015b\u0107 do pobliskiego parku czy lasu i stopniowo si\u0119 w niego zag\u0142\u0119bia\u0107. Wa\u017cne jest, \u017ceby pocz\u0105tkuj\u0105cy znali miejsce, do kt\u00f3rego wbiegaj\u0105. Dzi\u0119ki temu poczuj\u0105 si\u0119 pewniejsi i nie b\u0119d\u0105 si\u0119 zniech\u0119ca\u0107. Gdy zyskaj\u0105 ju\u017c pewn\u0105 bieg\u0142o\u015b\u0107, nale\u017cy zacz\u0105\u0107 organizowa\u0107 treningi w innych miejscach, oczywi\u015bcie dostosowuj\u0105c trasy do poziomu umiej\u0119tno\u015bci grupy (nie mo\u017cemy pozwoli\u0107, \u017ceby pocz\u0105tkuj\u0105cy trafili na tras\u0119 bez przebieg\u00f3w liniowych lub na kt\u00f3rej zosta\u0142y wyci\u0119te drogi \u2013 takie rzeczy czekaj\u0105 ich dopiero na kolejnych etapach szkolenia).<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cne jest, aby nie zarzuci\u0107 nowicjusza ogromem wiadomo\u015bci naraz, bo to nigdy nie jest dobr\u0105 zach\u0119t\u0105 na starcie. Informacje nale\u017cy przekazywa\u0107 stopniowo oraz za ka\u017cdym razem upewni\u0107 si\u0119, \u017ce s\u0105 one dla drugiej osoby zrozumia\u0142e i \u017ce jest ona gotowa stawi\u0107 czo\u0142a trasie. Dzieci oczywi\u015bcie mog\u0105 zaczyna\u0107 od biegania w grupach, p\u00f3\u017aniej w parach i dopiero potem samodzielnie odkrywa\u0107 uroki orientacji. Z do\u015bwiadczenia wiem, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci, kt\u00f3re zaczynaj\u0105 biega\u0107, boj\u0105 si\u0119 i\u015b\u0107 na tras\u0119 bez nikogo i ra\u017aniej pod\u0105\u017caj\u0105 na ni\u0105 w czyim\u015b towarzystwie. Po jakim\u015b czasie dzieci same stwierdzaj\u0105, \u017ce lepiej biega im si\u0119 samodzielnie, poniewa\u017c s\u0105 bardziej skoncentrowane na tym, co robi\u0105 i nikt nie decyduje za nie, jaki maj\u0105 wybra\u0107 wariant i gdzie dalej pobiec.<\/p>\n\n\n\n
Pami\u0119tajmy, \u017ce sposob\u00f3w na przygotowanie treningu czy przekazanie wiedzy jest niesko\u0144czenie wiele i nie nale\u017cy sztywno trzyma\u0107 si\u0119 regu\u0142. Bieg na orientacj\u0119 to przede wszystkim zabawa, fajny spos\u00f3b na sp\u0119dzenie czasu z przyjaci\u00f3\u0142mi i rodzin\u0105 na \u015bwie\u017cym powietrzu i nie warto przedwcze\u015bnie zmusza\u0107 pocz\u0105tkuj\u0105cych do rywalizacji, poniewa\u017c w takim przypadku nigdy nie b\u0119d\u0105 czerpa\u0107 pe\u0142nej satysfakcji z tego sportu. A poza tym, jak wszyscy wiemy, najlepsza nauka to ta przez zabaw\u0119.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n