Szwecja, Norwegia i Finlandia s\u0105 kolebk\u0105 aktywnego sp\u0119dzania czasu z map\u0105 i kompasem. Dzi\u0119ki wieloletniej tradycji oraz fantastycznym warunkom, jakie tworz\u0105 rozleg\u0142e lasy rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 na terenie Skandynawii, wspomniane kraje znajduj\u0105 si\u0119 w czo\u0142\u00f3wce \u015bwiatowego rankingu popularno\u015bci tego sportu. Nawet regionalne zawody gromadz\u0105 tam po kilkaset os\u00f3b, a na najwi\u0119ksze z nich, jak chocia\u017cby legendarny O-Ringen czy Jukola, nawet ponad 20 000 startuj\u0105cych. O wynikach i nowinkach us\u0142yszymy w radiu i telewizji, przeczytamy na portalach internetowych i w gazetach. Nad dop\u0142ywem nowego narybku utalentowanych sportowc\u00f3w czuwa system edukacji pozwalaj\u0105cy na nauk\u0119 orientacji sportowej na zaj\u0119ciach wychowania fizycznego oraz w licznych, dobrze dotowanych klubach. T\u0105 drog\u0105 dynamicznego rozwoju orientacji sportowej pod\u0105\u017caj\u0105 r\u00f3wnie\u017c Szwajcaria i Czechy, gdzie biegacze na orientacj\u0119 wygrywali w plebiscytach na pierwszego sportowca kraju, sponsorzy ubiegaj\u0105 si\u0119 o mo\u017cliwo\u015b\u0107 wspierania najlepszych zawodnik\u00f3w, a mistrzostwa krajowe mo\u017cemy \u015bledzi\u0107 na \u017cywo w publicznej telewizji.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Wyzwania XXI wieku<\/strong><\/p>\n\n\n\n Na naszym podw\u00f3rku sytuacja orienteeringu nie jest jednak tak r\u00f3\u017cowa, poniewa\u017c rozpoznawalno\u015b\u0107 sportu jest wci\u0105\u017c bardzo nik\u0142a, a kluby i organizatorzy zawod\u00f3w walcz\u0105 o zwi\u0119kszenie frekwencji. Wsp\u00f3\u0142czesne czasy przynios\u0142y Orientacji Sportowej w Polsce nowe mo\u017cliwo\u015bci, ale i nowe wyzwania. Z jednej strony coraz trudniej jest o centralne dofinansowanie dzia\u0142alno\u015bci klubu i zwi\u0105zk\u00f3w sportowych, co z pewno\u015bci\u0105 nie u\u0142atwia organizowania zawod\u00f3w, zaszczepiania pasji w m\u0142odych oraz rozwijania zdolno\u015bci doros\u0142ych sportowc\u00f3w. Z drugiej strony s\u0105 to czasy, w kt\u00f3rych spotykamy si\u0119 z wielkim boomem zami\u0142owania do aktywnego sp\u0119dzania wolnego czasu. Co wi\u0119cej, zwyk\u0142e bieganie czy przeja\u017cd\u017cka na rowerze przestaj\u0105 wystarcza\u0107 spragnionym nowych wra\u017ce\u0144 i jest to szansa dla mniej typowych dyscyplin, takich jak w\u0142a\u015bnie Orientacja Sportowa. Na t\u0119 tendencj\u0119 nie pozostaj\u0105 \u015blepe r\u00f3wnie\u017c firmy poszukuj\u0105ce nowych kana\u0142\u00f3w promocji dla swoich produkt\u00f3w. Kluby, organizatorzy i zawodnicy, kt\u00f3rzy dostosuj\u0105 si\u0119 do nowych warunk\u00f3w na rynku imprez sportowych, b\u0119d\u0105 mogli liczy\u0107 nie tylko na pozyskanie nowych klubowicz\u00f3w czy uczestnik\u00f3w imprez, ale r\u00f3wnie\u017c na zdobycie nowych \u017ar\u00f3de\u0142 finansowania swojej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Pierwsze kroki ku dobremu<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pierwszy krok na drodze ku kreowaniu nowoczesnej polityki organizacyjnej i marketingowej wskaza\u0142 organizatorom zawod\u00f3w Polski Zwi\u0105zek Orientacji Sportowej. Powsta\u0142a Komisja Strategii Rozwoju i Promocji, kt\u00f3rej jednym ze sztandarowych projekt\u00f3w by\u0142 konkurs na najlepsze zawody sezonu. Zosta\u0142a sporz\u0105dzona lista punkt\u00f3w, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na atrakcyjno\u015b\u0107 medialn\u0105, frekwencj\u0119 oraz jako\u015b\u0107 imprez sportowych. Przez kilka sezon\u00f3w organizatorzy walczyli o zdobycie jak najwi\u0119kszej ilo\u015bci punkt\u00f3w na tej d\u0142ugiej skali i uczyli si\u0119 zachowa\u0144, kt\u00f3re przyczyniaj\u0105 si\u0119 do sta\u0142ego wzrostu jako\u015bci event\u00f3w. Mo\u017cna domniemywa\u0107, \u017ce nast\u0119pstwem w\u0142a\u015bnie tego kierunku dzia\u0142ania by\u0142o podj\u0119cie przez kluby sportowe samodzielnych inicjatyw, maj\u0105cych na celu zwi\u0119kszenie rozpoznawalno\u015bci orientacji sportowej w ich miastach i regionach. W wi\u0119kszo\u015bci du\u017cych miast Polski (a tak\u017ce w kilku mniejszych) kluby postawi\u0142y na organizacj\u0119 cykli zawod\u00f3w na orientacj\u0119, kt\u00f3rych formu\u0142a jest nieskomplikowana, dost\u0119pna dla ka\u017cdego i oferuje zr\u00f3\u017cnicowany poziom trudno\u015bci. Te miejskie eventy okaza\u0142y si\u0119 krokiem milowym na drodze do zwi\u0119kszenia rozpoznawalno\u015bci orienteeringu oraz przyci\u0105gni\u0119cia nowych zawodnik\u00f3w<\/p>\n\n\n\n Zielony punkt kontrolny<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kolejnym kluczowym dzia\u0142aniem na drodze do zwi\u0119kszenia popularno\u015bci BnO jest wsp\u00f3\u0142praca, jak\u0105 nawi\u0105za\u0142 Polski Zwi\u0105zek Orientacji Sportowej z Lasami Pa\u0144stwowymi. Zak\u0142ada ona mi\u0119dzy innymi wsp\u00f3\u0142prac\u0119 klub\u00f3w i nadle\u015bnictw w realizacji programu Zielony Punkt Kontrolny. Obejmuje on przygotowanie map teren\u00f3w rekreacyjnych (np. park\u00f3w, las\u00f3w miejskich) dla pobliskich aglomeracji, ustawienie sta\u0142ych punkt\u00f3w kontrolnych w postaci drewnianych s\u0142upk\u00f3w i udost\u0119pnienie do pobrania i darmowego u\u017cytku map z trasami. Maj\u0105 one za zadanie urozmaici\u0107 spacery, stworzy\u0107 warunki treningowe i stanowi\u0107 wyzwanie dla \u017c\u0105dnych przyg\u00f3d piechur\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n D\u0142ugofalowe plany<\/strong><\/p>\n\n\n\n Polski Zwi\u0105zek Orientacji Sportowej nie spoczywa na laurach i szykuje si\u0119 do intensyfikacji dzia\u0142a\u0144 promuj\u0105cych dyscyplin\u0119 oraz zwi\u0119kszaj\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci pozyskania nowych zawodnik\u00f3w i sponsor\u00f3w. Kluczem obecnej strategii ma by\u0107 przede wszystkim przygotowanie pakietu materia\u0142\u00f3w i przekazywanie know-how osobom chc\u0105cym za\u0142o\u017cy\u0107 kluby biegu na orientacj\u0119 lub planuj\u0105cym przeprowadza\u0107 zaj\u0119cia orienteeringu na lekcjach geografii czy wychowania fizycznego.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Nowe technologie<\/strong><\/p>\n\n\n\n Na ten moment Orientacja Sportowa z sukcesem odrabia lekcje w dziedzinie korzystania z nowych technologii, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce \u015bledzenie rywalizacji staje si\u0119 niezwykle ciekawe, nawet je\u015bli ogl\u0105damy zawodnik\u00f3w sp\u0119dzaj\u0105cych p\u00f3\u0142torej godziny w lesie. Do najbardziej ciekawych nowinek z pewno\u015bci\u0105 nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n Chip Sportident<\/span> \u2013 zacz\u0119\u0142o si\u0119 od wersji, kt\u00f3re wyst\u0119powa\u0142y w jednym kolorze i wymaga\u0142y oko\u0142o 1 sekundy trzymania w puszce zanim zapisa\u0142o si\u0119 potwierdzenie odbicia punktu. Chipy ewoluowa\u0142y, oferuj\u0105c coraz szybsze dzia\u0142anie a\u017c do dzisiejszej opcji \u2013 Sportident Air+. Jest to chip, kt\u00f3ry nie wymaga kontaktu z elektroniczn\u0105 puszk\u0105. Wystarczy, \u017ce znajdujemy si\u0119 oko\u0142o 3 metr\u00f3w od niej i automatycznie zapisywane jest zaliczenie danego punktu, co potwierdza sygna\u0142 \u015bwietlny. Chipy zacz\u0119\u0142y wyst\u0119powa\u0107 r\u00f3wnie\u017c w formie po\u0142\u0105czenia z kompasem.<\/p>\n\n\n\n Radiokontrola<\/span> \u2013 elektroniczna stacja, kt\u00f3ra z wybranych punkt\u00f3w kontrolnych w lesie wysy\u0142a na \u017cywo informacje o tym, kto podbija punkt i jaki jest wynik zawodnika w tym momencie jego trasy.<\/p>\n\n\n\n Punkty TV<\/span> \u2013 miejsca w lesie, gdzie ustawione s\u0105 kamery, z kt\u00f3rych obraz przekazywany jest na \u017cywo do Centrum Zawod\u00f3w oraz na stron\u0119 internetow\u0105 eventu.<\/p>\n\n\n\n GPS<\/span> \u2013 niewielki nadajnik noszony przez zawodnik\u00f3w. Dzi\u0119ki temu organizator mo\u017ce udost\u0119pni\u0107 na telebimie lub stronie zawod\u00f3w map\u0119 z tras\u0105, na kt\u00f3rej wida\u0107, jak poruszaj\u0105 si\u0119 poszczeg\u00f3lni biegacze i jakie warianty wybieraj\u0105.<\/p>\n\n\n\n WebTV<\/span> \u2013 dzi\u0119ki powy\u017cszym technologiom mo\u017cliwe jest prowadzenie bardzo ciekawej, wielow\u0105tkowej relacji z zawod\u00f3w online w czasie rzeczywistym, kt\u00f3ra zawiera obraz z kamer, g\u0142os spiker\u00f3w, wyniki oraz \u015blady GPS na mapie<\/p>\n\n\n\n Kamerki ekstremalne<\/span> \u2013 dzi\u0119ki kamerkom typu GoPro zawodnicy s\u0105 w stanie nakr\u0119ci\u0107 tras\u0119, jak\u0105 wybierali podczas swojego biegu. Po po\u0142\u0105czeniu z danymi z zegarka GPS da si\u0119 stworzy\u0107 film ukazuj\u0105cy perspektyw\u0119 biegacza, jego pozycj\u0119 na mapie oraz tempo biegu. Jest to nieoceniony materia\u0142 do analizy biegu i prowadzenia lekcji szkoleniowych.<\/p>\n\n\n\n I co dalej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Mimo \u017ce popularno\u015b\u0107 Orientacji Sportowej w Polsce nadal pozostawia wiele do \u017cyczenia, dzia\u0142ania klub\u00f3w oraz w\u0142adz tej dyscypliny pokazuj\u0105, \u017ce w nadchodz\u0105cych latach mo\u017ce by\u0107 ju\u017c tylko coraz lepiej. Orientacja Sportowa nie jest ju\u017c has\u0142em, kt\u00f3re przeci\u0119tnej spotkanej na ulicy osobie nic konkretnego nie m\u00f3wi. W\u0105tki orienteeringu zaczynaj\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej pojawia\u0107 si\u0119 na biegowych portalach, w regionalnych gazetach, radiu i telewizji. Sta\u0142\u0105 tendencj\u0119 wzrostow\u0105 utrzymuje r\u00f3wnie\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 promocyjnych event\u00f3w, a we Wroc\u0142awiu coraz lepiej funkcjonuje program aktywizuj\u0105cy uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 do uczestniczenia w\u0142a\u015bnie w eventach z Biegu na Orientacj\u0119. Jest to jednak dopiero pocz\u0105tek drogi.<\/p>\n\n\n\n Teraz PZOS oraz kluby sportowe stan\u0105 przed prawdziw\u0105 zagwozdk\u0105, a mianowicie: jak wykorzysta\u0107 prowadzone z powodzeniem akcje promocyjne, by zacz\u0119\u0142y mie\u0107 zauwa\u017calne prze\u0142o\u017cenie na ilo\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w zawod\u00f3w sportowych oraz wielko\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w pozyskiwanych od sponsor\u00f3w. Cele te na pewno nie b\u0119d\u0105 \u0142atwe do osi\u0105gni\u0119cia, ale z pewno\u015bci\u0105 s\u0105 realne, o czym \u015bwiadcz\u0105 przyk\u0142ady niekt\u00f3rych dyscyplin. Wystarczy przypomnie\u0107 sobie, w jakim miejscu znajdowa\u0142 si\u0119 triathlon 10 lat temu, a gdzie znajduje si\u0119 dzisiaj. Przyk\u0142ad ten pokazuje, \u017ce komercjalizacja sportu jest bardziej szans\u0105 ni\u017c zagro\u017ceniem i pozostaje \u017cyczy\u0107 orientacji sportowej r\u00f3wnie dynamicznego rozwoju w nadchodz\u0105cych latach.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Opracowanie: Wojciech Bajak<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Kwol.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Kwol2.png\")