{"id":106,"date":"2013-03-06T20:04:24","date_gmt":"2013-03-06T19:04:24","guid":{"rendered":"http:\/\/serwer1389155.home.pl\/biegnaorientacje_nowy\/strona\/?p=106"},"modified":"2020-10-22T10:33:36","modified_gmt":"2020-10-22T08:33:36","slug":"jak-zrobic-mape-ocad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/2013\/03\/06\/jak-zrobic-mape-ocad\/","title":{"rendered":"Jak zrobi\u0107 map\u0119 cz.I"},"content":{"rendered":"
Rozpoczynamy cykl kilku artyku\u0142\u00f3w na temat robienia map do biegu na orientacj\u0119 z wykorzystaniem szwajcarskiego programu o nazwie OCAD. Jest to najpopularniejszy tego typu program dost\u0119pny obecnie na rynku, a jego jedynym konkurentem jest darmowy opensource’owy program Open Orienteering Mapper (OOM), kt\u00f3ry zosta\u0142 stworzony stosunkowo niedawno. Ci\u0119\u017cko mi si\u0119\u00a0<\/strong>wypowiedzie\u0107\u00a0<\/strong>na temat jego wad i zalet, gdy\u017c nie zosta\u0142 jeszcze przeze mnie przetestowany, b\u0119dzie zatem o obs\u0142udze programu OCAD w wersji 9, kt\u00f3ra nie jest co prawda najnowsza (aktualnie mo\u017cna kupi\u0107 wersj\u0119 11), natomiast jest do\u015b\u0107 popularna na naszym rynku.<\/strong><\/div>\n
\u00a0<\/div>\n

<\/p>\n

OCAD posiada dwa zasadnicze modu\u0142y:<\/div>\n
– mo\u017cliwo\u015b\u0107 tworzenia map,<\/div>\n
– mo\u017cliow\u015b\u0107 budowania tras do orientacji sportowej.<\/div>\n
W tym artykule skupi\u0119 si\u0119 na module pierwszym dotycz\u0105cym tworzenia map.<\/p>\n

Aby stworzy\u0107 now\u0105 map\u0119, nale\u017cy w\u0142\u0105czy\u0107 program, a nast\u0119pnie wybra\u0107 z g\u0142\u00f3wnego menu File -> New<\/strong>. W tym momencie otwiera nam si\u0119 okno dialogowe, w kt\u00f3rym musimy zdecydowa\u0107, czy chcemy robi\u0107 map\u0119 (Normal map<\/strong>), czy tras\u0119 (Course setting for orienteering<\/strong>). My oczywi\u015bcie wybieramy map\u0119, a nast\u0119pnie podejmujemy decyzj\u0119 o rodzaju robionej mapy, co wp\u0142ywa na zestaw symboli, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 dla nas p\u00f3\u017aniej dost\u0119pne.<\/div>\n

<\/a>
Wyb\u00f3r rodzaju tworzonej mapy w programie OCAD9<\/em><\/p>\n<\/div>\n
Przejdziemy teraz do kr\u00f3tkiego opisu architektury programu OCAD. Na samej g\u00f3rze w pasku poziomym mamy menu g\u0142\u00f3wne, kt\u00f3re zawiera 11 pozcyji (File, Edit, View, Symbol, Extras, Database, Background map, GPS, Options, Window, Help<\/strong>), natomiast poni\u017cej widzimy dwa paski narz\u0119dzi – Standard toolbar<\/em> i Edit toolbar<\/em>. Pierwszy z nich zawiera najwa\u017cniejsze funkcje z zak\u0142adek File, Edit i View,<\/strong> natomiast drugi to inne istotne funkcje programu OCAD. Okno g\u0142\u00f3wne programu to miejsce, gdzie wy\u015bwietlamy i edytujemy nasz\u0105 map\u0119, natomiast pionowa tabela po prawej stronie to zestaw wszystkich dost\u0119pnych symboli, kt\u00f3re mo\u017cemy wykorzysta\u0107 przy tworzeniu mapy.
<\/a><\/div>\n
Architektura programu OCAD9<\/em>
\u00a0<\/div>\n
Zak\u0142adka File<\/strong> (najwa\u017cniejsze pozycje)<\/div>\n
-> Print<\/strong>: drukuje map\u0119, mamy tu m.in. mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru skali wydruku, wielko\u015bci drukowanego obszaru mapy (ca\u0142o\u015b\u0107 lub wybrany fragment),<\/div>\n
-> Import<\/strong>: importuje pliki, dotyczy tylko plik\u00f3w wektorowych, najpopularniejsze formaty to AI, DXF, OCD, PDF, SHP (opcja ta mo\u017ce by\u0107 wykorzystana np. do wczytywania „\u015blad\u00f3w” z odbiornika GPS – DXF, importowania logotyp\u00f3w – AI lub PDF, importowania innych map OCADa – OCD, czy wczytywania zawarto\u015bci baz danych – SHP),<\/div>\n
-> Export<\/strong>: eksportuje map\u0119 zar\u00f3wno do format\u00f3w rastrowych (BMP, GIF, JPG, TIFF), jak i wektorowych (AI, DXF, EPS, PDF, SHP, SVG), mamy tu m.in. mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru rozdzielczo\u015bci docelowego pliku (w przypadku rastr\u00f3w), czy skali eksportu (w przypadku format\u00f3w wektorowych).<\/div>\n
\u00a0<\/div>\n
Zak\u0142adka Edit<\/strong> (najwa\u017cniejsze pozycje)<\/div>\n
-> Merge<\/strong>: \u0142\u0105czy wszystkie zaznaczone obiekty w jeden (obiekty musz\u0105 by\u0107 narysowane tym samym symbolem oraz by\u0107 po\u0142o\u017cone w bliskiej odleg\u0142o\u015bci),<\/div>\n
-> To curve<\/strong>: zamienia polilini\u0119 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z punkt\u00f3w normalnych (Normal points<\/em>) w krzyw\u0105.
<\/div>\n
Zamiana polilinii w krzyw\u0105 z wykorzystaniem funkcji To curve<\/em><\/p>\n<\/div>\n
Zak\u0142adka View<\/strong> (najwa\u017cniejsze pozycje)<\/div>\n
-> Normal mode<\/strong>: widok normalny,<\/div>\n
-> Spot colors<\/strong>: widok uwzgl\u0119dniaj\u0105cy kolejno\u015b\u0107 kolor\u00f3w przy wydruku w trybie Spot colors,<\/div>\n
-> Draft mode<\/strong>: widok, kt\u00f3ry pozwala ustawi\u0107 przezroczysto\u015b\u0107 mapy i pliku podk\u0142adowego,
<\/a>
Por\u00f3wnanie tryb\u00f3w Normal mode, Spot colors i Draft mode<\/em><\/p>\n<\/div>\n
-> Hatch areas<\/strong>: przedstawia obiekty powierzchniowe w postaci zakreskowanej, co pozwala zobaczy\u0107 podk\u0142ad w miejscu, gdzie jest mamy ju\u017c map\u0119,<\/div>\n
-> Anti-aliasing<\/strong>: wizualnie „wyg\u0142adza” wygl\u0105d obiekt\u00f3w na mapie (nie ma wp\u0142ywu przy wydruku, ale lepiej wygl\u0105da podczas pracy nad map\u0105).<\/div>\n
<\/a>
Por\u00f3wnanie tryb\u00f3w Normal mode, Hatch areas i Anti-aliasing<\/em><\/p>\n<\/div>\n
Zak\u0142adka Symbol<\/strong> (najwa\u017cniejsze pozycje) – r\u00f3wnie\u017c dost\u0119pna do klikni\u0119ciu prawym przyciskiem myszki w wybrany symbol z prawej<\/div>\n
-> New<\/strong>: tworzenie nowego symbolu,<\/div>\n
-> Edit<\/strong>: edytowanie istniej\u0105cych symboli (zasadniczo nie powinni\u015bmy nic zmienia\u0107 we wczytanym zestawie symboli, poniewa\u017c s\u0105 one stworzone zgodnie z mi\u0119dzynarodowymi normami ISOM lub ISSOM),<\/div>\n
-> Icon<\/strong>: tworzenie ikonki dla wybranego symbolu,<\/div>\n
-> Englarge\/Reduce<\/strong>: powi\u0119kszanie lub zmniejszanie wybranych symboli (w przedziale 20-500% wielko\u015bci pocz\u0105tkowej),<\/div>\n
-> Duplicate<\/strong>: duplikowanie wybranych symboli,<\/div>\n
-> Select<\/strong>: zaznaczenie wybranych symboli (Used<\/strong> – zaznacza symbole u\u017cyte w danym pliku, Unused<\/strong> – zaznacza symbole nieu\u017cyte w danym pliku, Invert<\/strong> – zaznacza inwersj\u0119 wybranych symboli, All<\/strong> – zaznacza wszystkie symbole),<\/div>\n
-> Colors<\/strong>: zestaw kolor\u00f3w dla danego pliku, z kt\u00f3rego wybierane s\u0105 kolory poszczeg\u00f3lnych symboli (zasadniczo nie powinni\u015bmy nic w nim zmienia\u0107, szczeg\u00f3lnie w kolejno\u015bci kolor\u00f3w),<\/div>\n
-> Load colors from<\/strong>: wczytuje zestaw kolor\u00f3w z innego pliku OCD (mo\u017cliwo\u015b\u0107 zast\u0105pienia aktualnego zestawu kolor\u00f3w nowym lub dodania nowego zestawu do aktualnego),<\/div>\n
-> Load symbols from<\/strong>: wczytuje zestaw symboli z innego pliku OCD (mo\u017cliwo\u015b\u0107 zast\u0105pienia aktualnego zestawu symboli nowym lub dodania nowego zestawu do aktualnego),<\/div>\n
-> Protect<\/strong>: blokuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru i edytowania obiekt\u00f3w nale\u017c\u0105cych do zaznaczonych z prawej strony symboli,<\/div>\n
-> Hide<\/strong>: ukrywa obiekty nale\u017c\u0105ce do zaznaczonych z prawej strony symboli (nie s\u0105 widoczne na mapie).<\/div>\n
<\/a>
Zestaw kolor\u00f3w dla domy\u015blnego pliku mapy ISSOM 2007<\/em>
\u00a0<\/div>\n
Zak\u0142adka Extras<\/strong> (najwa\u017cniejsze opcje)<\/div>\n
-> Optimize\/Repair<\/strong>: wykrywa b\u0142\u0119dy w pliku i go naprawia,<\/div>\n
-> Move map<\/strong>: przesuwa map\u0119 o okre\u015blony wektor (warto\u015b\u0107 przesuni\u0119cia w pionie i w poziomie),<\/div>\n
-> Change scale<\/strong>: zmienia skal\u0119 mapy z jednoczesn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 przeskalowania wielko\u015bci wszystkich symboli,<\/div>\n
-> Stretch map<\/strong>: rozci\u0105ga map\u0119 w pionie lub poziomie o okre\u015blon\u0105 warto\u015b\u0107,<\/div>\n
-> Rotate map<\/strong>: obraca map\u0119 o okre\u015blon\u0105 warto\u015b\u0107 k\u0105tow\u0105 w stopniach (przydatne przy obrocie mapy o warto\u015b\u0107 deklinacji magnetycznej),<\/div>\n
-> Transform map<\/strong>: transformuje map\u0119 do innego uk\u0142adu wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych w oparciu o dowoln\u0105 ilo\u015b\u0107 punkt\u00f3w wi\u0105\u017c\u0105cych (wsp\u00f3lnych punkt\u00f3w na mapie i w docelowym uk\u0142adzie wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych) wykorzystuj\u0105c algorytm zwyk\u0142ej transformacji afinicznej (przesuni\u0119cie i obr\u00f3t),<\/div>\n
-> Select by symbol<\/strong>: wybiera wszystkie obiekty na mapie nale\u017c\u0105ce do okre\u015blonych symboli,
<\/a>
Dzia\u0142anie funkcji Select by symbol w przypadku symbolu 418.0 Prominent tree (Charakterystyczne drzewo)<\/em><\/div>\n
-> Partial map<\/strong>: umo\u017cliwia zapisanie wybranego fragmentu danej mapy w postaci nowego pliku OCD,<\/div>\n
-> Grid lines<\/strong>: tworzy pionowe lub poziome linie siatki na mapie przy u\u017cyciu aktualnie wybranego symbolu (przydatne przy tworzeniu linii p\u00f3\u0142nocy – wybieramy tylko Create Vertical lines<\/strong>, a odleg\u0142o\u015b\u0107 pomi\u0119dzy liniami na mapie wpisujemy w pole Vertical distance<\/strong>).<\/div>\n
\u00a0<\/div>\n
Zak\u0142adka Database<\/strong> umo\u017cliwia wczytywanie i p\u00f3\u017aniejsze zarz\u0105dzanie obiektami z baz danych przestrzennych.<\/div>\n
\u00a0<\/div>\n
Zak\u0142adka Background map<\/strong> (najwa\u017cniejsze opcje)<\/div>\n
-> Open<\/strong>: otwiera plik podk\u0142adowy w formacie BMP, JPG, GIF, OCD lub TIFF,<\/div>\n
-> Adjust<\/strong>: umo\u017cliwia wpasowanie i przeskalowanie podk\u0142adu w oparciu o dowoln\u0105 ilo\u015b\u0107 punkt\u00f3w wi\u0105\u017c\u0105cych (wsp\u00f3lnych punkt\u00f3w na podk\u0142adzie i na mapie) wykorzystuj\u0105c algorytm zwyk\u0142ej transformacji afinicznej (przesuni\u0119cie i obr\u00f3t),<\/div>\n
-> Hide<\/strong>: ukrywa wszystkie pliki podk\u0142adowe,<\/div>\n
-> Options<\/strong>: pozwala zarz\u0105dza\u0107 wszystkimi wczytanymi plikami podk\u0142adowymi.<\/div>\n
\u00a0<\/div>\n
Zak\u0142adka GPS<\/strong> umo\u017cliwia importowanie plik\u00f3w z odbiornika GPS, jednak najcz\u0119\u015bciej nie jest ona wykorzystywana ze wzgl\u0119du na nieprzystosowanie do obecnych urz\u0105dze\u0144 GPS (wykorzystuje si\u0119 opcj\u0119 File -> Import<\/strong>).<\/div>\n
\u00a0<\/div>\n
Zak\u0142adka Options<\/strong> (najwa\u017cniejsze pozycje)<\/div>\n
-> Preferences<\/strong>: mo\u017cliwo\u015b\u0107 zarz\u0105dzania podstawowymi ustawieniami programu,<\/div>\n
-> Shortcuts<\/strong>: mo\u017cliwo\u015b\u0107 definiowania skr\u00f3t\u00f3w klawiszowych,<\/div>\n
-> Scales<\/strong>: definiowanie skali i uk\u0142adu wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych mapy.<\/div>\n
<\/a>
Panel do definiowania skali mapy i uk\u0142adu wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych (Options -> Scales)<\/em>
\u00a0<\/div>\n
Zak\u0142adka Window<\/strong> zawiera podstawowe opcje dotycz\u0105ce otwartych okien w programie, natomiast zak\u0142adka Help<\/strong> to najwa\u017cniejsze informacje z zakresu pomocy angielskoj\u0119zycznej dla u\u017cytkownika programu oraz podstawowe informacje o danej mapie.<\/div>\n
\u00a0<\/div>\n
Pasek narz\u0119dzi Edit toolbar<\/em> zawiera nast\u0119puj\u0105cy opcje:<\/div>\n
-> Edit object<\/strong>: umo\u017cliwia edycj\u0119 ca\u0142ego obiektu (przesuni\u0119cie, rozci\u0105gni\u0119cie w danym kierunku),<\/div>\n
-> Edit point<\/strong>: umo\u017cliwia edycj\u0119 wybranego punktu danego obiektu,<\/div>\n
-> Normal point<\/strong>: dodaje punkt normalny do istniej\u0105cego obiektu liniowego lub powierzchniowego,<\/div>\n
-> Corner point<\/strong>: dodaje punkt naro\u017cny do istniej\u0105cego obiektu liniowego lub powierzchniowego,<\/div>\n
-> Dash point<\/strong>: dodaje punkt typu „przerwa” do istniej\u0105cego obiektu liniowego lub powierzchniowego,<\/div>\n
-> Remove point<\/strong>: usuwa wybrany punkt obiektu,<\/div>\n
-> Direction of area patterns<\/strong>: zmienia kierunek obiekt\u00f3w punktowych i kierunk\u00f3w wzor\u00f3w w przypadku obiekt\u00f3w powierzchniowych,<\/div>\n
-> Rotate objects<\/strong>: obraca dany obiekt we wskazanym kierunku,<\/div>\n
-> Cut hole<\/strong>: wycina „dziur\u0119” w danym obiekcie powierzchniowym,<\/div>\n
-> Cut area<\/strong>: rozcina dany obiekt powierzchniowy na dwie cz\u0119\u015bci,<\/div>\n
-> Cut<\/strong>: rozcina obiekt liniowy na dwie cz\u0119\u015bci,<\/div>\n
-> Move paralel<\/strong>: przesuwa obiekt liniowy wzd\u0142u\u017c normalnej w danym jego punkcie,<\/div>\n
-> Curve mode<\/strong>: umo\u017cliwia rysowanie dowolnej krzywej,<\/div>\n
-> Elipse mode<\/strong>: umo\u017cliwia rysowanie krzywej w kszta\u0142cie elipsy,<\/div>\n
-> Circle mode<\/strong>: umo\u017cliwia rysowanie krzywej w kszta\u0142cie okr\u0119gu,<\/div>\n
-> Rectangular line mode<\/strong>: umo\u017cliwia rysowanie polilinii w trybie ortogonalnym (ka\u017cdy kolejny fragment linii jest prostopad\u0142y do poprzedniego),<\/div>\n
-> Rectangular mode<\/strong>:umo\u017cliwia rysowanie poligon\u00f3w w kszta\u0142cie prostok\u0105ta,<\/div>\n
-> Straight line mode<\/strong>: \u00a0umo\u017cliwia rysowanie dowolnej polilinii,<\/div>\n
-> Freehand mode<\/strong>: umo\u017cliwia odr\u0119czne rysowanie polilinii lub krzywej,<\/div>\n
-> Numeric mode<\/strong>: umo\u017cliwia rysowanie polilinii w trybie numerycznym (poprzez podawanie wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych poszczeg\u00f3lnych punkt\u00f3w polilinii).<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozpoczynamy cykl kilku artyku\u0142\u00f3w na temat robienia map do biegu na orientacj\u0119 z wykorzystaniem szwajcarskiego programu o nazwie OCAD. Jest to najpopularniejszy tego typu program dost\u0119pny obecnie na rynku, a jego jedynym konkurentem jest darmowy opensource’owy program Open Orienteering Mapper (OOM), kt\u00f3ry zosta\u0142 stworzony stosunkowo niedawno. Ci\u0119\u017cko mi si\u0119\u00a0wypowiedzie\u0107\u00a0na temat jego wad i zalet, gdy\u017c […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[100],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=106"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1697,"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106\/revisions\/1697"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.biegnaorientacje.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}